Frank Kalshoven, naar eigen zeggen onafhankelijk economisch denker, is in Vrij Nederland lovend over het idee van regelvrije scholen.
‘Structureel experimenteren’
Experimenteren met regelvrije scholen, zoals door het Innovatieplatform bepleit in ‘Leren excelleren’, is volgens Kalshoven een “behartigenswaardig voorstel voor de (nabije) toekomst van het onderwijs.” Sinds het einde van grootse onderwijsplannen (one size fits all) zou vanuit het ministerie van Onderwijs namelijk weinig in de plaats zijn gekomen. Scholen zouden vrijheid krijgen, maar zijn nog altijd stevig gereguleerd. Het Innovatieplatform vult de ‘vrijheid’ daarentegen concreet in: scholen kunnen in een overgangsperiode van een aantal jaren, op basis van een fatsoenlijk plan, ontheffing krijgen van regels. Er zal, kortom, ’structureel geëxperimenteerd’ gaan worden.
Horizontaal toezicht
In de regelvrije scholen die zo ontstaan, wordt het verticale toezicht door de overheid verruild voor horizontaal toezicht door stakeholders: ouders, bedrijven, andere onderwijsinstellingen, enzovoorts. Deze vorm van toezicht heeft als voordeel dat scholen zelf aan de slag kunnen. De energie kan nu constructief worden ingezet, die anders wordt gebruikt om te kankeren op het ministerie, aldus Kalshoven.
Kritiek
Ondanks zijn enthousiasme heeft Kalshoven ook twee kritiekpunten. Ten eerste is in het huidige systeem duidelijk dat wie diploma x heeft gehaald, “zus en zo en dit en dat” kan. Voor een soepele werking van de arbeidsmarkt is het immers van belang dat diploma’s een eenduidig signaal uitzenden, maar volgens Kalshoven “wordt hierin door Rinnooy Kan [en de zijnen] nu nog niet voorzien.” Ten tweede blijft in ‘Leren excelleren’ een paragraaf over de financiering in het licentiestelsel achterwege. Kalshoven wil graag weten “of er koopkrachtige vraag van individuele ouders en kinderen [ontstaat] naar de diensten van scholen.” Hiervan zou volgens hem “een krachtige impuls tot innoveren uitgaan.” Immers, ouders die weten hoe duur de middelbare schoolopleiding van hun kind is, zullen bij de school aandringen op kwaliteit, “maar ook op zuinigheid, of in elk geval effectieve besteding van middelen.”
