Werkstukpakket voor HAVO en VWO
Politieke partijen verschillen met elkaar van mening op bepaalde standpunten, maar op andere standpunten zijn zij het juist met elkaar eens. Bij het maken van een kieswijzer is het nu juist de kunst om kiezers op basis van zo min mogelijk vragen toch betrouwbaar partij A of partij B aan te bevelen.
De eerste stap in dit proces is natuurlijk het lezen van de verkiezingsprogramma’s van de partijen die deelnemen aan de verkiezingen. In verkiezingsprogramma’s staan de beloftes van politieke partijen voor de komende paar jaar. Uit deze programma’s filter je stellingen waarop politieke partijen met elkaar van mening verschillen. Zo’n stelling noem je een ‘discriminerende stelling’. Denk bijvoorbeeld aan de stelling: Nederland moet strenger straffen. De LPF zou hier mee eens zijn, GroenLinks is het er niet mee eens.
Vervolgens is de vraag: hoe ga je met de uitslag om? Als iemand het eens is met de stelling ‘Nederland moet strenger straffen’, maar het verder vooral eens is met GroenLinks – wat wordt dan het stemadvies?
Interessante vragen
- Wat is belangrijker voor partijvoorkeur: beloftes of prestaties?
- Waarom gaat de Stemwijzer uit van beloftes in plaats van prestaties?
- Kan men een bepaald onderwerp precies drie keer zo belangrijk vinden dan een ander onderwerp, of is dat nooit in een getal uit te drukken?
- Welke verschillende kieswijzers zijn er, in binnen- en buitenland?
- Hoe bepaal je het scoremodel van een kieswijzer?
Alleen in dit werkstukpakket……
- Maak je eigen kieswijzer op haagse.stemadviezen.nl!
- En een Ideologie-quiz om te ontdekken welke ideologie jou op het lijf geschreven is.
Voorbeelden van probleemstellingen
- Aan welke eisen moet een neutrale vragenlijst voldoen?
- Aan welke eisen moet een betrouwbaar scoremodel voldoen?
- Zitten er sturende vragen in de Stemwijzer? Zitten er sturende vragen in andere kieswijzers? (Als je Duits kan lezen, probeer dan eens de Wahl-O-Mat)
- Maakt het voor de vragen in een kieswijzer uit of het gaat om gemeenteraadsverkiezingen, Provinciale Statenverkiezingen, Tweede Kamerverkiezingen, Europese Verkiezingen of een referendum?
Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten
- Laat je klasgenoten een aantal vragenlijsten invullen. In deze lijsten zitten dezelfde vragen, alleen sommige ’sturend’ en de andere neutraal geformuleerd. Heeft een sturende vraagstelling invloed?
- Lees de verkiezingsprogramma’s van Haagse politieke partijen en maak een overzicht van de verschillen.
- Zoek het ideale scoremodel: verzamel twintig resultatenoverzichten van respondenten, van wie hun politieke voorkeur bekend is. Het scoremodel, waarmee de adviezen maximaal overeenkomen met de politieke voorkeuren, is het ideale scoremodel. Of zijn er andere mogelijkheden?
Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden
- Een eigen kieswijzer op Haagse.stemadviezen.nl
- Maak of bewerk een artikel over de Stemwijzer op http://nl.wikipedia.org/wiki/Stemwijzer of http://nl.wikipedia.org/wiki/Kieswijzer. Nu (21-01-2006) zijn beide pagina’s nog leeg.
- Verzamel een aantal kleine, vergelijkbare onderzoekjes van verschillende onderzoeksbureau’s (TNS Nipo, Maurice de Hond, MotivAction, ….) en leg in een betoog uit welke van de twee of drie je het beste vindt, en waarom.
- Onderling bekritiseren onderzoekers elkaar ook vaak. De Hond kreeg in november bijvoorbeeld felle kritiek van een concurrent.
- Maak een Idols-kieswijzer.
Vakken
Deze vakken heb je nodig:
- Wiskunde: hoe maak je een valide (betrouwbaar) scoremodel voor een kieswijzer?
- Nederlands: hoe stel je een neutrale vragenlijst op?


